Badania techniczne aut używanych: jak zmienią się przepisy w Polsce

Rynek samochodów używanych w Polsce zmierza ku zmianom regulacyjnym, które będą miały bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i przejrzystość transakcji. Przepisy dotyczące badań technicznych pojazdu będą stopniowo zaostrzane, aby sprostać wymogom unijnym i poprawić stan floty aut jeżdżących po polskich drogach.

Obecna sytuacja na rynku aut używanych w Polsce

W maju 2026 roku na polskim rynku wtórnym sprzedano 269 430 samochodów używanych. Średnia cena transakcji wyniosła 50 168 zł, jednak oferta była zróżnicowana — ponad 48 tys. pojazdów kosztowało poniżej 10 tys. zł, przeszło 46 tys. aut mieściło się w przedziale 10–20 tys. zł, a ponad 63 tys. samochodów wyceniono na 20–40 tys. zł.

Dominującymi typami napędu były pojazdy benzynowe (ponad 140 tys. sztuk) i diesle (ponad 112 tys. sztuk). Dane z badania przeprowadzonego przez CARFAX na bazie ponad 23 mln używanych samochodów w Polsce pokazują, że zarówno benzynowe, jak i diesle mają średni wiek 16 lat. Jednak przebieg tych pojazdów różni się znacznie: benzynowe przejechały średnio 176 tys. km, podczas gdy diesle 274 tys. km.

Skąd pochodzą auta na rynku wtórnym?

Znaczna część aut na polskim rynku używanych to pojazdy sprowadzone z zagranicy. Siedemdziesiąt procent diesli pochodzi z importu, podobnie jak połowa samochodów benzynowych. To ma istotne konsekwencje dla bezpieczeństwa — badania pokazują, że 85 procent diesli zawiera czynniki ryzyka związane z licznikiem przebiegu, szkodami lub zdarzeniami w historii pojazdu. Czterdzieści procent diesli ma w dokumentacji wypadki lub uszkodzenia.

Parametr	Samochody benzynowe	Samochody diesle
Liczba sprzedanych (maj 2026)	ponad 140 tys.	ponad 112 tys.
Średni wiek	16 lat	16 lat
Średni przebieg	176 tys. km	274 tys. km
Odsetek importowanych	50%	70%
Odsetek z czynnikami ryzyka	brak danych	85%
Odsetek z wypadkami/uszkodzeniami	brak danych	40%

Co się zmieni w przepisach badań technicznych?

Polska przygotowuje wdrożenie europejskiej dyrektywy 2014/45/UE, która zastąpiła wcześniejszą dyrektywę 2009/40/WE z 2014 roku. Projekt zmian w Prawie o ruchu drogowym, oznaczony jako UC166, trafił na listę prac legislacyjnych Rady Ministrów 1 września 2026 roku.

Główne zmiany w przepisach będą dotyczyć:

• Dokumentowania fotograficznego — każdy pojazd poddawany badaniu będzie fotografowany na stacji kontroli, co ułatwi śledzenie jego stanu technicznego
• Terminu badania — pojazd będzie można poddać badaniu do 30 dni przed upływem terminu ważności bez skracania okresu ważności certyfikatu
• Szkolenia diagnostów — wprowadzenie obowiązkowych szkoleń wstępnych i cyklicznych warsztatów dla osób przeprowadzających badania techniczne
• Pomiar emisji — dla diesli spełniających normę Euro 5b i nowszych pojawi się obowiązkowy pomiar liczby cząstek stałych (PN)

Dyskusja w Unii Europejskiej wokół częstotliwości badań

Na poziomie europejskim trwa dyskusja o zaostrzeniu wymagań. Komisja Europejska zaproponowała 24 kwietnia 2025 roku zmianę dyrektywy, która przewidywałaby badania co roku dla samochodów starszych niż 10 lat zamiast co dwa lata. Jednak 4 grudnia 2025 roku Rada Unii Europejskiej opowiedziała się za utrzymaniem obecnej częstotliwości badań. Parlament Europejski zatwierdził mandat do negocjacji 21 maja 2026 roku, co oznacza, że ostateczne rozwiązanie będzie wypadkową stanowisk różnych instytucji unijnych.

Obecny harmonogram badań technicznych w Polsce

Polska stosuje następujący system badań technicznych:

• Pierwsze badanie — przed upływem 3 lat od daty pierwszej rejestracji pojazdu
• Drugie badanie — przed upływem 5 lat od daty pierwszej rejestracji
• Kolejne badania — co 2 lata
• Od określonego wieku pojazdu — co roku

Ten harmonogram będzie podstawą dla nowych regulacji, choć szczegóły dotyczące zmian w częstotliwości badań dla starszych pojazdów mogą ulec modyfikacji w toku prac legislacyjnych.

Co to oznacza dla kupujących samochody używane?

Zaostrzenie przepisów badań technicznych ma kilka praktycznych konsekwencji dla osób kupujących auta na rynku wtórnym:

1. Wyższa wiarygodność historii pojazdu — dokumentowanie fotograficzne na stacji kontroli utrudni manipulowanie stanem pojazdu i będzie stanowić dodatkowe zabezpieczenie dla kupujących

2. Lepszy dostęp do informacji — fotograficzne rejestry pozwolą śledzić progresję uszkodzeń i problemów technicznych pojazdu w czasie

3. Zwiększona kontrola emisji — szczególnie dla diesli, pomiar cząstek stałych będzie bardziej rygorystyczny, co może wpłynąć na dostępność starszych diesli na rynku

4. Większa elastyczność w planowaniu badań — możliwość przeprowadzenia badania do 30 dni przed terminem ułatwi organizację, zwłaszcza dla osób kupujących pojazdy tuż przed wygaśnięciem ważności certyfikatu

5. Wyższa jakość diagnostyki — obowiązkowe szkolenia dla diagnostów powinny poprawić standardy badań technicznych w całej Polsce

Biorąc pod uwagę, że średni wiek kupowanych aut wynosi 16 lat, a znaczna część pochodzi z importu, nowe przepisy będą szczególnie ważne dla bezpieczeństwa i przejrzystości transakcji na rynku wtórnym.