Chiny zmieniają przepisy o autonomicznych autach. Co to oznacza?
Pekin wprowadza nowe reguły odpowiedzialności za pojazdy autonomiczne. Producenci będą musieli udowadniać bezpieczeństwo systemów.
Chiny wprowadzają przełomową zmianę w przepisach dotyczących odpowiedzialności za pojazdy autonomiczne, co stanowi krok w kierunku uregulowania szybko rozwijającego się sektora pojazdów z zaawansowanymi systemami wspomagającymi. Projekt zawierający 170 artykułów trafił do parlamentu w sierpniu 2026 roku i po raz pierwszy bezpośrednio odnosi się do kwestii autonomicznej jazdy w chińskim prawie drogowym.
Jak zmienia się odpowiedzialność za wypadki?
Dotychczasowe przepisy nie przewidywały jasnych reguł dla pojazdów autonomicznych. Nowe regulacje wprowadzają fundamentalny podział: gdy funkcja autonomiczna jest aktywna, odpowiedzialność za zdarzenie drogowe może ponosić producent lub importer pojazdu. To oznacza znaczący przesunięcie ciężaru odpowiedzialności z kierowcy na producenta systemu.
Jednak nie jest to odpowiedzialność absolutna. Producent ma prawo do obrony — może przedstawić dowody, że jego system nie miał związku z wypadkiem. To oznacza, że będzie musiał dysponować kompletnymi danymi z zapisów pojazdu, logów systemu i dokumentacją jego działania w momencie zdarzenia.
Czym różni się autonomia od wspomagania kierowcy?
Kluczowy element nowych przepisów to precyzyjne rozróżnienie między pojazdem autonomicznym a systemami ADAS (Advanced Driver Assistance Systems), określanymi jako poziom 2 automatyzacji. To rozróżnienie ma ogromne znaczenie praktyczne dla odpowiedzialności.
Systemy poziomu 2, takie jak tempomat adaptacyjny czy asystent utrzymania pasa ruchu, pozostają pod pełną kontrolą kierowcy. Kierowca jest zawsze odpowiedzialny za prowadzenie pojazdu i musi być gotów przejąć kontrolę w każdej chwili. Przepisy dla tych systemów pozostają niezmienione — kierowca ponosi odpowiedzialność za wypadek, niezależnie od tego, czy system wspomagał jego jazdę.
Warto zwrócić uwagę na skalę rozpowszechnienia systemów poziomu 2 na rynku chińskim. W 2026 roku takie systemy znajdowały się w ponad 70 procent nowych samochodów osobowych sprzedawanych w Chinach. To pokazuje, jak powszechne są zaawansowane systemy wspomagające na tym rynku i dlaczego przepisy musiały jasno określić, że kierowca pozostaje odpowiedzialny.
| Aspekt | Poziom 2 (ADAS) | Poziomy 3–4 (Autonomia) |
|---|---|---|
| Kontrola pojazdu | Kierowca | System (z możliwością przejęcia) |
| Odpowiedzialność za wypadek | Kierowca | Producent/importer |
| Wymóg nadzoru kierowcy | Ciągły | Nie zawsze wymagany |
| Obowiązek dowodu bezpieczeństwa | Nie | Tak |
| Data wejścia nowych wymogów | Bez zmian | Od lipca 2027 r. |
Jakie wymagania techniczne czekają producentów?
Nowe przepisy wprowadzają konkretne wymogi techniczne dla systemów autonomicznych poziomów 3 i 4, które mają obowiązywać od lipca 2027 roku. Producenci będą musieli spełnić szereg warunków, aby móc legalnie oferować pojazdy z takimi systemami.
Najważniejszym wymogiem jest dokumentowanie bezpieczeństwa przez cały cykl życia systemu. Nie chodzi tu tylko o testowanie przed wprowadzeniem na rynek, ale o ciągłe monitorowanie i dokumentowanie działania systemu. Producent musi być w stanie wykazać, że system funkcjonuje bezpiecznie od momentu produkcji, przez całą eksploatację pojazdu.
Testowanie będzie wieloetapowe. Wymogi obejmują testy symulacyjne (przeprowadzane na komputerze z modelowaniem różnych scenariuszy), testy torowe (na zamkniętych torach testowych) oraz testy drogowe (w rzeczywistych warunkach ruchu). Taki wieloaspektowy podход pozwala na weryfikację systemu w warunkach, które trudno byłoby przewidzieć w laboratorium.
Producent będzie odpowiadać za działanie oprogramowania w chwili zdarzenia. To oznacza, że musi być w stanie wykazać, jaki kod sterujący systemem był aktywny w momencie wypadku, czy oprogramowanie działało prawidłowo i czy nie miało błędów, które mogły przyczynić się do incydentu.
Co to oznacza dla branży motoryzacyjnej?
Nowe chińskie przepisy sygnalizują wyraźny kierunek: autonomiczne pojazdy będą regulowane bardziej rygorystycznie niż dotychczasowe samochody. Dla producentów oznacza to konieczność inwestycji w systemy dokumentowania i weryfikacji bezpieczeństwa, a także w infrastrukturę testowania.
Przepisy mogą również wpłynąć na tempo wdrażania systemów autonomicznych na rynku. Producenci będą musieli być pewni, że ich systemy spełniają wszystkie wymogi, zanim je wprowadzą do sprzedaży. Z drugiej strony, jasne reguły mogą zachęcić do inwestycji — producenci będą wiedzieć dokładnie, czego oczekuje regulacja.
Dla konsumentów zmiana oznacza potencjalnie wyższą bezpieczeństwo. Jeśli producent wie, że będzie odpowiadać za działanie systemu autonomicznego, ma silną motywację, aby system był niezawodny. Jednocześnie konsumenci, którzy kupią pojazdy z systemami poziomu 2, nie powinni się obawiać zmian — ich odpowiedzialność jako kierowców pozostaje taka sama.
Projekt zawierający 170 artykułów pokazuje, jak kompleksowe podejście wymaga uregulowanie autonomicznych pojazdów. Przepisy nie ograniczają się do odpowiedzialności, ale obejmują również wymogi techniczne, procedury testowania i dokumentowania bezpieczeństwa.
Najczęstsze pytania
Jakie są poziomy autonomii pojazdów?
Istnieje skala od poziomu 0 (bez automatyzacji) do poziomu 5 (pełna autonomia). Poziom 2 to zaawansowane systemy wspomagające kierowcę (ADAS), gdzie kierowca pozostaje odpowiedzialny. Poziomy 3 i 4 to już jazda autonomiczna, gdzie system przejmuje kontrolę w określonych warunkach.
Kto będzie odpowiedzialny za wypadek autonomicznego auta?
Przy aktywnej funkcji autonomicznej odpowiedzialność może ponosić producent lub importer pojazdu. Jednak producent musi być w stanie udowodnić, że system nie miał związku ze zdarzeniem.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Projekt trafił do parlamentu w sierpniu 2026 roku. Wymagania techniczne dla systemów poziomu 3 i 4 mają obowiązywać od lipca 2027 roku.
Czy przepisy dotyczą wszystkich systemów wspomagających?
Nie. Przepisy rozróżniają pojazdy z autonomiczną jazdą od systemów ADAS (poziom 2). Pojazdy poziomu 2 podlegają dotychczasowym zasadom, gdzie kierowca pozostaje odpowiedzialny.
Jak będą testowane systemy autonomiczne?
Producenci będą musieli dokumentować bezpieczeństwo przez cały cykl życia systemu, w tym przeprowadzać testy symulacyjne, torowe i drogowe.
Na podstawie: Autocentrum.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.