Od lipca 2026 nowe systemy bezpieczeństwa w każdym aucie
7 lipca 2026 wchodzą nowe przepisy unijne GSR II. Każdy nowy samochód będzie mieć zaawansowany AEB dla pieszych, system monitorowania rozproszenia kierowcy…
Od 7 lipca 2026 roku każdy nowy samochód rejestrowany w Unii Europejskiej będzie musiał mieć zaawansowane systemy monitorujące zarówno drogę, jak i zachowanie kierowcy — to kolejny etap unijnego pakietu General Safety Regulation (GSR II), który stopniowo zmienia podejście do bezpieczeństwa w motoryzacji.
Unia Europejska od kilku lat przesunęła akcent z ochrony pasażerów podczas zderzenia (poduszki powietrzne, ABS, ESP) na elektronikę, która ma zapobiegać wypadkom, zanim do nich dojdzie. To oznacza, że nawet najprostsze nowe auta muszą dziś mieć systemy, które jeszcze dekadę temu kojarzyły się wyłącznie z drogimi modelami premium.
Rozszerzenie systemu AEB — ochrona pieszych i rowerzystów
Najważniejsza zmiana dotyczy systemu automatycznego hamowania awaryjnego (AEB). Dotychczas nowe samochody musiały wykrywać ryzyko zderzenia z poprzedzającym pojazdem. Od lipca 2026 system będzie działać szerzej i reagować również na pieszych oraz rowerzystów znajdujących się przed autem.
To bardzo istotne rozróżnienie, szczególnie w ruchu miejskim, gdzie najpoważniejsze wypadki z udziałem niechronionych uczestników ruchu wynikają z chwili nieuwagi kierowcy, ograniczonej widoczności lub zbyt późnej reakcji. Nowy AEB ma w takiej sytuacji ostrzec kierowcę, a jeśli ten nie zareaguje wystarczająco szybko, samodzielnie uruchomić hamowanie.
Celem nie zawsze jest całkowite uniknięcie kolizji — czasami równie istotne jest obniżenie prędkości uderzenia, bo to ona decyduje o tym, jak poważne będą skutki potrącenia.
System ADDW — monitoring rozproszenia kierowcy
Wiele emocji budzi system ADDW (Advanced Driver Distraction Warning), czyli zaawansowane ostrzeganie o rozproszeniu kierowcy. Nie należy go mylić ze starszym systemem wykrywania zmęczenia, który analizował jedynie ruchy kierownicą.
ADDW ma działać inaczej — jego zadaniem jest sprawdzanie, czy kierowca nadal obserwuje drogę i sytuację przed samochodem. W zależności od konstrukcji auta może wykorzystywać kamerę skierowaną na twarz kierowcy, czujniki w kabinie albo analizę zachowania prowadzącego. Jeżeli system uzna, że kierowca zbyt długo patrzy poza drogę (na telefon, ekran centralny, kolana czy fotel pasażera), uruchomi ostrzeżenie.
Unia Europejska podkreśla, że systemy tego typu mają działać bez stałego zapisywania danych biometrycznych i bez identyfikowania kierowcy. Dane potrzebne do wykrycia rozproszenia będą przetwarzane lokalnie i tylko w takim zakresie, jaki jest konieczny do działania systemu.
Aktywne utrzymanie pasa ruchu i sygnał awaryjnego hamowania
Samochody osobowe i lekkie samochody dostawcze muszą być wyposażone w system awaryjnego utrzymania pasa ruchu. Nie chodzi już wyłącznie o pasywne ostrzeżenie wibracją kierownicy czy dźwiękiem — system ma reagować wtedy, gdy auto niezamierzenie opuszcza swój pas lub zbliża się do krawędzi jezdni i w razie potrzeby skorygować tor jazdy.
Kierowca nadal może przejąć kontrolę i system nie odbiera mu odpowiedzialności za prowadzenie, ale elektronika ma zadziałać w momencie, w którym błąd może doprowadzić do wypadku.
Zmiany obejmują również sygnalizowanie gwałtownego hamowania (emergency stop signal) — funkcję ostrzegającą kierowców jadących z tyłu, że samochód gwałtownie wytraca prędkość. System aktywuje się przy dużym opóźnieniu, zwykle przy prędkości powyżej 50 km/h albo wtedy, gdy intensywnie pracuje ABS. Przy prędkości 120 km/h samochód pokonuje ponad 33 metry w ciągu sekundy — każde wcześniejsze ostrzeżenie zmniejsza ryzyko najechania na tył poprzedzającego pojazdu.
Harmonogram wdrażania przepisów GSR II
| Okres | Wymogi |
|---|---|
| Od 2022 r. | Nowe typy pojazdów musiały być przygotowywane pod nowe wymagania homologacyjne |
| Od 7 lipca 2024 r. | Inteligentny asystent prędkości ISA, rejestrator danych EDR, system wykrywania zmęczenia, przygotowanie do montażu blokady alkoholowej, wykrywanie przeszkód podczas cofania, awaryjny sygnał stop |
| Od 7 lipca 2026 r. | Zaawansowany AEB dla pieszych i rowerzystów, system ADDW, aktywne utrzymanie pasa ruchu, ulepszony sygnał awaryjnego hamowania |
| Od 2029 r. | Zaostrzone wymogi dla ciężkich pojazdów, ochrona w martwych polach, widoczność bezpośrednia |
Co to oznacza dla kierowców i producentów
Warto podkreślić, że przepisy obejmują wszystkie nowo rejestrowane pojazdy, a nie tylko nowe typy homologacyjne — to rozszerzenie obowiązku, który częściowo obowiązywał już od lipca 2024 roku.
Dla kierowców oznacza to zarówno potencjalne korzyści (mniejsze ryzyko wypadków), jak i możliwe irytacje. Kierowcy już dziś narzekają na część systemów asystujących, zwłaszcza na inteligentnego asystenta prędkości ISA, który potrafi błędnie odczytać ograniczenie albo ostrzegać w nieodpowiednim momencie. System utrzymania samochodu w pasie ruchu też nie działa idealnie. ADDW może dołączyć do tej grupy, jeśli będzie zbyt czuły lub źle skalibrowany.
Przepisy pozwalają wyłączać niektóre ostrzeżenia, ale systemy bezpieczeństwa mają wracać do aktywnego trybu po każdym uruchomieniu samochodu — nie można ich trwale dezaktywować.
Dla producentów wyzwaniem będzie dostosowanie starszych konstrukcji. W przypadku samochodów z hydraulicznym wspomaganiem kierownicy przepisy przewidują szczególne rozwiązania, bo takie pojazdy nie zawsze mogą zostać łatwo wyposażone w pełny układ aktywnie korygujący tor jazdy. To oznacza, że część starszych modeli, które dotąd utrzymywały się w ofercie, może zniknąć z rynku albo wymagać kosztownych zmian.
Ważne jest również to, że nowe przepisy nie nakładają obowiązku modernizowania samochodów już zarejestrowanych — przepisy dotyczą wyłącznie nowych pojazdów rejestrowanych po raz pierwszy od 7 lipca 2026 roku.
Najczęstsze pytania
Jakie nowe systemy bezpieczeństwa będą obowiązkowe od lipca 2026?
Zaawansowany AEB wykrywający pieszych i rowerzystów, system ADDW monitorujący rozproszenie kierowcy, aktywne utrzymanie pasa ruchu, oraz ulepszony sygnał awaryjnego hamowania. Wszystkie będą obowiązkowe dla każdego nowego samochodu.
Czy system monitorowania kierowcy będzie nagrywać moje dane?
Nie — UE wymaga, aby dane biometryczne były przetwarzane lokalnie w samochodzie i tylko w zakresie koniecznym do działania systemu. Nie będą przechowywane ani wysyłane do zewnętrznych serwerów.
Czy mogę wyłączyć te nowe systemy bezpieczeństwa?
Część ostrzeżeń można wyłączyć, ale systemy bezpieczeństwa automatycznie wracają do trybu aktywnego po każdym uruchomieniu samochodu — nie można ich trwale dezaktywować.
Czy przepisy dotyczą również starszych samochodów?
Nie — obowiązek dotyczy wyłącznie nowych samochodów rejestrowanych po raz pierwszy od 7 lipca 2026. Posiadacze starszych aut nie są zobowiązani do modernizacji swoich pojazdów.
Kiedy będą kolejne zmiany w przepisach bezpieczeństwa?
Następny etap przypadnie na 2029 rok, kiedy zaostrzone wymogi obejmą także cięższe pojazdy, szczególnie w zakresie ochrony pieszych w martwych polach i widoczności bezpośredniej.
Na podstawie: Rzeczpospolita. Tekst opracowany redakcyjnie.