Samochody rosną. Co grozi pieszakom i miastom do 2040 roku?
Europejskie auta przybyły na wymiarach i masie. Sprawdzamy, jak rosnące SUV-y zagrażają bezpieczeństwu pieszych i parkingom w miastach.
Europejskie samochody stopniowo rosną na wszystkich wymiarach. W ciągu ostatnich 25 lat średnia długość nowego pojazdu sprzedawanego w Europie zwiększyła się z 4,09 metra w 2000 roku do 4,38 metra w 2025 roku — to wzrost o 29 centymetrów. Jednocześnie pojazdy stały się szersze (z 1,69 m do 1,82 m, czyli o 13 cm) i wyższe (z 1,44 m do 1,57 m, również o 13 cm). Trend ten nie wynika z przypadku — to bezpośrednia konsekwencja dominacji SUV-ów na rynku, które w 2024 roku stanowiły już 54 procent sprzedaży nowych aut w Europie.
Dlaczego samochody rosną?
Preferencje konsumentów przesunęły się w kierunku wyższych pojazdów, które oferują lepszy widok z drogi, większe wnętrze bagażnika i wrażenie bezpieczeństwa. Producenci odpowiadają na ten popyt, a SUV-y stały się segmentem o największym wzroście. Jednocześnie elektryfikacja pojazdów (nawet tych hybrydowych) wymaga więcej miejsca na baterie, co pośrednio wpływa na zwiększenie wymiarów. Masa samochodów również rośnie — w ciągu ostatnich 10 lat średni pojazd przybył około 100 kilogramów.
Maska samochodu rośnie szybciej niż całe auto
Szczególnie niepokojący trend dotyczy wysokości maski silnika. W 2010 roku średnia wysokość maski wyniosła 76,7 centymetra, a w 2025 roku osiągnęła już 84,2 centymetra — wzrost o 7,5 centymetra w zaledwie 15 lat. To nie jest marginalny szczegół konstrukcyjny.
Wyższa maska bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo pieszych, szczególnie dzieci. Badania pokazują, że każde zwiększenie wysokości maski o 10 centymetrów podwyższa ryzyko śmierci pieszego o 27 procent. Oznacza to, że wzrost maski o 7,5 cm już teraz zwiększa to ryzyko o około 20 procent. Problem będzie się nasilać, ponieważ projektanci nadal podnoszą maski, aby zmieścić większe silniki i systemy chłodzenia w coraz większych pojazdach.
Prognozy na 2040 rok — czy trend się utrzyma?
Analitycy rynku przewidują, że wzrost wymiarów będzie się utrzymywać. Do 2040 roku prognozowana średnia długość nowego samochodu wyniesie 4,56 metra (kolejne 18 cm wzrostu), szerokość osiągnie 1,90 metra (8 cm więcej), a wysokość 1,63 metra (6 cm więcej). Maska będzie nadal rosnąć, a wraz z nią ryzyko dla pieszych.
| Wymiar | 2000 r. | 2025 r. | 2040 r. (prognoza) | Zmiana 2000–2040 |
|---|---|---|---|---|
| Długość (m) | 4,09 | 4,38 | 4,56 | +0,47 m (+11,5%) |
| Szerokość (m) | 1,69 | 1,82 | 1,90 | +0,21 m (+12,4%) |
| Wysokość (m) | 1,44 | 1,57 | 1,63 | +0,19 m (+13,2%) |
Konsekwencje dla bezpieczeństwa pieszych
Wzrost wymiarów samochodów, zwłaszcza maski, będzie miał tragiczne skutki. Szacuje się, że do 2040 roku liczba dodatkowych ofiar pieszych wskutek rosnących wymiarów aut wyniesie około 2570 osób. Wśród nich będzie 79 dzieci. To liczby, które powinny zaniepokoić nie tylko urbanistów, ale także producentów i decydentów politycznych.
Wyższa maska oznacza, że pieszy — szczególnie dziecko — trafia w bardziej niebezpieczną część pojazdu. Zamiast uderzyć w przedni zderzak na wysokości kolan, pieszy uderza w masę metalową na wysokości tułowia lub głowy. Konsekwencje takich uderzeń są znacznie poważniejsze.
Problemy z parkowaniem w mieście
Rosnące wymiary samochodów mają też praktyczne skutki dla infrastruktury miejskiej. Miejsca parkingowe równoległe do ścieżki, które były standardem projektowania miast przez dziesięciolecia, staną się mniej użyteczne. Szacuje się, że do 2040 roku pojemność tradycyjnych miejsc parkingowych równoległych może spaść o 14 procent — nie dlatego, że będzie ich mniej, ale dlatego, że coraz większe pojazdy nie zmieszczą się w przestrzeni, którą kiedyś zajmowały mniejsze auta.
Miasta będą musiały inwestować w powiększenie miejsc parkingowych lub przejść na systemy parkowania wielopoziomowego. W przypadku miast europejskich, gdzie przestrzeń jest ograniczona, to oznacza znaczące koszty infrastrukturalne.
Co to oznacza dla Ciebie jako kierowcy i mieszkańca miasta
Jeśli planujesz zakup nowego samochodu, warto zdawać sobie sprawę, że większe wymiary mogą być problemem w starszych dzielnicach miast, gdzie ulice są wąskie, a miejsca parkingowe projektowane dla aut sprzed 20–30 lat. Przed zakupem dużego SUV-a sprawdź, czy zmieści się w Twojej garażu lub na regularnym miejscu parkingowym.
Jako pieszy lub rodzic dziecka powinieneś być szczególnie ostrożny na przejściach dla pieszych. Wyższa maska oznacza, że kierowca może mieć gorszą widoczność dolnych części pojazdu — dokładnie tam, gdzie mogą znaleźć się dzieci. Wzajemna widoczność zmniejsza się, a ryzyko wypadku rośnie.
Dla miast oznacza to konieczność dostosowania infrastruktury — od powiększenia miejsc parkingowych po zmianę standardów bezpieczeństwa na przejściach dla pieszych. Niektóre miasta już rozważają ograniczenia dla największych pojazdów w centrach miast, podobnie jak robią to niektóre metropolie europejskie.
Najczęstsze pytania
O ile wzrosły wymiary samochodów w Europie od 2000 roku?
Średnia długość nowego auta zwiększyła się o 29 cm (z 4,09 m do 4,38 m), szerokość o 13 cm (z 1,69 m do 1,82 m), a wysokość również o 13 cm (z 1,44 m do 1,57 m).
Jak rosnące wymiary maski wpływają na bezpieczeństwo pieszych?
Wzrost wysokości maski o 10 cm zwiększa ryzyko śmierci pieszego o 27 procent. Od 2010 do 2025 roku maska podniosła się średnio o 7,5 cm.
Ile SUV-ów sprzedaje się w Europie?
SUV-y stanowiły 54 procent europejskiego rynku samochodów w 2024 roku, co pokazuje dominację większych pojazdów.
Jakie będą wymiary aut w 2040 roku?
Prognozowana średnia długość wyniesie 4,56 m, szerokość 1,90 m, a wysokość 1,63 m — dalszy wzrost we wszystkich wymiarach.
Ile dodatkowych ofiar pieszych prognozuje się do 2040 roku?
Szacuje się około 2570 dodatkowych ofiar, w tym 79 dzieci, w wyniku wzrostu wymiarów samochodów i wysokości masek.
Na podstawie: Interia Motoryzacja. Tekst opracowany redakcyjnie.